Thành phố Hồ Chí Minh (viết tắt TP.HCM) là thành phố lớn nhất đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, du lịch, văn hóa, giáo dục lớn nhất của Việt Nam, với dân số ước tính 7 triệu dân.

Kinh tế: Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế của cả nước, là địa phương đứng đầu về tổng lượng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) và gián tiếp nước ngoài và trong nước. Trong năm 2007, Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến thu hút một lượng vốn FDI 2,5 tỷ USD. Trong 10 tháng đầu năm 2007, Thành phố Hồ Chí Minh đã cấp chứng nhận đăng ký kinh doanh cho 14.100 doanh nghiệp trong nước với vốn đăng ký 106.600,7 tỷ đồng (xấp xỉ 6,7 tỷ USD). Đến thời điểm đầu tháng 11 năm 2007, Thành phố Hồ Chí Minh có 90.000 doanh nghiệp vốn đầu tư trong nước với tổng số vốn đăng ký trên 384.000 tỷ đồng (xấp xỉ 24 tỷ USD). Đến đầu tháng 11 năm 2007, tổng số vốn nước ngoài đã được cấp phép tại thành phố này là 16,6 tỷ USD, chiếm 20% tổng lượng vốn FDI cả nước.

Văn hóa, xã hội, âm nhạc và thể thao: Thành phố là nơi hội tụ nhiều dòng chảy văn hóa (Việt, Hoa, Âu, Chăm, Khmer), thuộc vùng văn hóa Nam bộ với đặc trưng con người năng động, nhạy bén, sắc sảo.

Thành phố có 11 bảo tàng và nhiều nhà lưu niệm, nhà truyền thống, phòng truyền thống ở các quận, huyện: Bảo tàng Lịch sử Việt Nam là bảo tàng lớn nhất và là bảo tàng đầu tiên của thành phố; Bảo tàng Hồ Chí Minh nơi xưa kia là Bến Nhà Rồng; Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh.

Thành phố là nơi đầu tiên đề xướng và triển khai thực hiện các phong trào xã hội đầy tính nhân văn như: "nhà tình thương", "xóa đói giảm nghèo", "ánh sáng văn hoá hè", "chiến dịch mùa hè xanh" của thanh niên, đào tạo nghề cho người sau cai nghiện trên cả nước. Thành phố hiện có tỷ lệ người nghèo thấp nhất nước: 1,8%.

Thành phố có các trung tâm tôn giáo lớn: Nhà thờ Đức Bà, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Giác Lâm là chùa cổ nhất của thành phố. Ngoài ra còn có các thánh thất Cao Đài, thánh đường Hồi giáo, thánh địa Hòa Hảo...

Thành phố 22 đơn vị nghệ thuật, 9 rạp hát. Nhà hát Lớn thành phố là rạp hát nổi tiếng nhất. Rạp hát truyền thống có: Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, Nhà hát nghệ thuật hát bội Thành phố Hồ Chí Minh và Nhà hát múa rối Thành phố Hồ Chí Minh. Các sân khấu và các đoàn kịch nói của của thành phố, khác với các tỉnh thành khác được Nhà nước bao cấp kinh phí, tự chủ hoạt động và tự chủ kinh phí và hoạt động liên tục suốt các ngày trong tuần. Các sân khấu kịch nói, ca nhạc hoạt động sôi động nhất nước. Thành phố là trung tâm ca nhạc, giải trí lớn của cả nước quy tụ các ca sĩ, diễn viên, nghệ sĩ khắp đất nước đến biểu diễn và sinh sống. Thành phố Hồ Chí Minh có hàng trăm rạp chiếu phim với doanh thu chiếm từ 60-70% tổng doanh thu chiếu phim của cả nước.

Thành phố là một trong những trung tâm thể thao lớn của cả nước, từng là nơi tổ chức SEA Games 22. Sân vận động lớn nhất là sân vận động Thống Nhất. Ngoài ra còn có các sân khác như: Sân vận động Quân khu 7, Thành Long, Hoa Lư; Nhà thi đấu Phú Thọ, Trường đua ngựa Phú Thọ, Nhà thi đấu Phan Đình Phùng...

Thành phố là nơi ra báo đầu tiên bằng chữ quốc ngữ: Gia Định báo. Báo lớn nhất của thành phố là báo Sài Gòn giải phóng; các báo có số ấn bản lớn nhất nước như: Thanh Niên, Tuổi Trẻ. Ngoài ra còn hàng chục tờ báo và tạp chí lớn khác như: Công an thành phố, Người lao động, Thời báo kinh tế Sài Gòn, Thời trang, Thế giới mới, Kiến thức ngày nay... Báo tiếng Anh có: Saigon Times daily, Thanhniennews (báo điện tử). Báo tiếng Hoa: Sài Gòn giải phóng. Thành phố có Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và Đài tiếng nói nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Thư viện trung tâm của thành phố là Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố là địa phương tiêu thụ các ấn phẩm xuất bản lớn nhất nước, có hệ thống các nhà sách quy mô lớn, phân bố đều khắp các quận huyện.

Ẩm thực: Là một thành phố có dân cư nhiều dân tộc (chủ yếu là Việt, Hoa) và dân cư từ khắp cả nước hội tụ về, ẩm thực của thành phố rất phong phú đa dạng. Người ta có thể thưởng thức phở 24 và bún thịt nướng Hà Nội; bún bò và các món bánh Huế; mì Quảng; các món ăn miền Tây; các món ăn của Trung Hoa, Indonesia, Pháp, Nhật Bản, Ý, Hàn Quốc, Ấn Độ,... Các món ăn đặc trưng nhất của thành phố là: hủ tiếu Nam Vang, mì vịt tiềm, nem Sài Gòn... các món lẩu dê, đà điểu, cá sấu... đặc biệt là hàng trăm món nướng theo phong cách Nam Bộ.

Du lịch: Khẩu hiệu du lịch của thành phố là "TPHCM - điểm đến an toàn và thân thiện". Năm 2005, thành phố đón 2 triệu khách du lịch quốc tế. Khách du lịch đến thành phố được tham quan ở các di tích lịch sử khu vực trung tâm như: dinh Xã Tây (tòa nhà UBND thành phố), bến Nhà Rồng, nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, nhà hát lớn Thành phố, bưu điện Thành phố, dinh Độc Lập, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Giác Lâm, nhà thờ Huyện Sỹ và hàng chục viện bảo tàng, viện nghiên cứu lớn nhỏ, hay ra ngoại thành thăm khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, địa đạo Củ Chi, mua sắm hàng thủ công mỹ nghệ ở đường Đồng Khởi, chợ Bến Thành. Thành phố có "khu phố Tây" ở Khu phố Phạm Ngũ Lão, thưởng thức ẩm thực khẩn hoang Nam bộ ở khu du lịch Bình Quới. Nếu đến vào dịp Tết, du khách sẽ được ngắm nhìn đường hoa Nguyễn Huệ và tham dự vào lễ hội bánh tét thành phố.

Các khu vui chơi giải trí như: khu Du lịch Văn hóa Suối Tiên; công viên nước Đại thế giới; công viên giải trí Đầm Sen; Công viên Kỳ Hòa; công viên Văn Thánh; công viên nước Sài Gòn... Các điểm tham quan hấp dẫn như: khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, địa đạo Củ Chi, Thảo Cầm Viên.

Thành phố vẫn còn tồn tại nhiều làng nghề truyền thống có giá trị lớn về ý nghĩa văn hóa, tạo được nhiều việc làm cho lao động. Đó là làng hoa Gò Vấp, làng bánh tráng Phú Hòa Đông, làng dệt Bảy Hiền...

Giáo dục và y tế: Thành phố đã hoàn thành phổ cập trung học cơ sở. Thành phố có các trường phổ thông quốc tế. Về đào tạo đại học, thành phố có Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (là trường đại học đào tạo đa ngành lớn nhất). Ngoài ra, còn có hàng chục trường đại học danh tiếng khác như: Học viện Công nghệ Hoàng gia Melbourne (Royal Melbourne Institute of Technology , còn được gọi là đại học quốc tế RMIT) của Úc, Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Hàng hải Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Hành chính Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Hàng không, Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Ngoại thương Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh... và hàng trăm trường cao đẳng, trung học dạy nghề khác. Về chăm sóc y tế, thành phố là một trong những trung tâm hàng đầu về dịch vụ y tế chất lượng cao của Việt Nam. Thành phố có gần 100 bệnh viện và trung tâm y tế công lập (2005) và hàng trăm bệnh viện và trung tâm y khoa tư nhân, 8 bác sĩ/10.000 dân (2003). Bệnh viện lớn nhất và hiên đại nhất từ đèo Ngang trở vào là bệnh viện Chợ Rẫy do Chính phủ Nhật Bản tài trợ xây dựng.

Tương lai: Theo quy hoạch đến năm 2020, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ trở thành một đại đô thị (mega city) với dân số khoảng 20 triệu người, là trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và của cả nước, là một trong những trung tâm công nghiệp, khoa học công nghệ và dịch vụ của cả nước và khu vực Đông Nam Á.

Trung tâm thành phố vẫn ở khu vực Quận 1 cũ, nhưng có mở rộng ra ở Thủ Thiêm, Quận 2. Đô thị sẽ được phát triển theo quan điểm "thành phố mở", là một đô thị đa trung tâm, nối kết với các tỉnh trong khu vực bằng những hành lang đô thị hóa, mở rộng ra theo 4 hướng: Đông (hướng về Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai), Nam (từ Nhà Bè, Cần Giờ hướng ra biển Đông), Bắc (từ Củ Chi hướng tới Tây Ninh và Campuchia), Tây (hướng về đồng bằng sông Cửu Long).

TP TP. Hồ Chí Minh được phân thành 24 đơn vị hành chính cấp 2, bao gồm:

• 19 quận: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, Bình Tân, Bình Thạnh, Gò Vấp, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Phú, Thủ Đức
• 5 huyện: Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi, Hóc Môn, Nhà Bè